O nas

Zamek Biskupów Chełmińskich 1260- 1826



1260-utworzenie lubawskiej domeny biskupów chełmińskich z siedzibą w Lubawie

1303-1385 – rozpoczęcie prac budowlanych z inicjatywy biskupa Hermana z Pryzny i ich kontynuacja przez biskupów Mikołaja I i Ottona; budowa kurtyn murów zewnętrznych czteroskrzydłowego domu zamkowego na szerokich kamiennych murach oporowych, flankowanych w narożach czworobocznymi wieżami; budowa skrzydła południowego (pierwszej na zamku siedziby biskupiej) i wymurowanie tzw. parchamowych murów obwodowych zamku; ufortyfikowanie fosą i mostem zwodzonym od strony zachodniej, wiodącym przez zachowany do dziś granitowy łuk bramny na dziedziniec zamkowy.

1402-1416 – rozbudowa zamku za czasów biskupa Arnolda Stapila; budowa domu zachodniego skrzydła bramnego i opłaszczowanie sklepieniami kolebkowymi pomieszczeń piwnicznych w skrzydle południowym.

1624-1638 – okres świetności zamku za czasów biskupów Jakuba Zadzika i Jana Lipskiego; przebudowa skrzydeł zachodniego (bramnego) i południowego na pełną przepychu barokową rezydencję; budowa wysokiej na około 60 metrów wieży w północno-zachodnim narożniku zamku.

1773-1781 – zamek opustoszał: nastąpiła sekularyzacja dóbr biskupich i powrót siedziby biskupa do Chełmży.

1813 – pożar zrujnowanego zamku od uderzenia pioruna.

1815- licytacja rozbiórkowego materiału budowalnego.

1820 – informacja o wykorzystywaniu przez miasto piwnic północno-wschodniego narożnika zamku miasto do przechowywania nafty.

1826 – podjęcie ostatecznej decyzji o rozbiórce zamku.

1844 – pocz. XX wieku – aranżacja terenu pozamkowego do funkcji ogrodowych i parkowych; w południowo-zachodnim narożniku murów obwodowych zbudowano stylizowaną klatkę schodową służącą komunikacji na wzgórze rekreacyjne, a na fundamentach dawnej wieży w północno-zachodnim narożniku domu zamkowego wzniesiono pawilon gastronomiczny.

Lubawskie Centrum Aktywności Społecznej 2018-2020




W ramach projektu przeprowadzone zostały prace rewitalizacyjne na terenie ruin zamku, w tym prace archeologiczno-konserwatorskie mające na celu ochronę, zachowanie i zabezpieczenie tego zabytkowego obiektu. W ich wyniku przywrócone zostały funkcje użytkowe piwnic byłego Zamku Biskupów Chełmińskich. Zabezpieczone piwnice ruin zamku i parter odtwarzanej budowli zostały przystosowane do prowadzenia działalności kulturalnej i społecznej. Nad piwnicami w południowej i wschodniej części powstały dwa skrzydła obiektu na potrzeby związane z działalnością Lubawskiego Centrum Aktywności Społecznej.

Przygotowując rewitalizację ruin oraz budowę nowego obiektu, musieliśmy podporządkować się wytycznym dysponenta środków unijnych , czyli Urzędu Marszałkowskiego. Na początek eLCAS będzie wykorzystywany m.in. dla potrzeb przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu. Będą w nim prowadzone zajęcia dla osób , które zakończyły zawodową pracę , np. dla uczestników Uniwersytetu III Wieku. Będzie w nim także miejsce dla Świetlicy Środowiskowej. W nowym obiekcie użyteczności publicznej swoją siedzibę znajdą stowarzyszenia i organizacje , których działalność związana jest z promocją historii Lubawy, biskupów chełmińskich czy Mikołaja Kopernika . Centrum , to również dobre miejsce na punkt Informacji Turystycznej. Katalog spraw i zajęć, jakie będą mogły być prowadzone na tym terenie , pozostaje wciąż otwarty.

Obiekt jest oczywiście dostępny dla wszystkich, którzy będą chcieli go zwiedzić. Dla podniesienia atrakcyjności turystycznej na powierzchniach ogólnodostępnych organizowane będą wystawy, np. zabytków ruchomych, które zostały wydobyte podczas rewitalizacji rynku i terenu dawnego zamku, a dziedziniec będzie udostępniony na cele kulturalne. Z czasem, po okresie trwałości obiektu, będzie można wprowadzić do niego nowe funkcje zgodnie z wolą Mieszkańców. Najważniejsze jednak pozostaje, że zrewitalizowaliśmy pozamkowe ruiny i przywracamy w nich życie społeczne, tworząc warunki, byśmy wszyscy mogli korzystać z tego historycznego obiektu, który jest symbolem naszej 800-letniej historii, wpisującym się w teraźniejszość i przyszłość naszego miasta..